برای آفرودها و سفرهای پرچالش طبیعتگردی، جایی که جادههای آسفالت تمام شده و ماجراجویی در دل گلولای، رملهای شنی و صخرههای تند آغاز میشود، همیشه چالشهای پیشبینی نشده در انتظار است. گیر افتادن در گلولای، شنزارهای کویری یا مسیرهای صخرهای صعبالعبور از چالشهایی هستند که باید برای مواجه با آنها آماده بود. برای روبهرویی و عبور از این چالشها به ابزارهای خاصی نیاز است. یکی از این ابزارهای کاربردی وینچ خودرو است. آیا میدانید وینچ چیست و چرا یک ابزار مهم و اساسی برای خودروهای آفرود است؟
وینچ یک سیستم کشنده قدرتمند و بهصورت یک دستگاه الکترومکانیکی یا هیدرولیکی است که روی شاسی یا سپر خودرو نصب میشود و قابلیت جابهجایی بارهای سنگین را دارد. این دستگاه یک سیستم انتقال قدرت است و با استفاده از یک کابل یا سیم بکسل که دور یک قرقره پیچیده شده، انرژی اولیه که از برق، فشار روغن یا نیروی موتور تأمین میشود را به نیروی کشش مکانیکی برای بیرون کشیدن ماشین از چالهها، شن و گلولای یا بنبستهای مسیر تبدیل میکند.
وینچ ماشینی باکیفیت این امکان را فراهم میکند که در صورت نبود خودروی کمکی نیز بتوان ماشین را از گیرافتادن نجات داد و به مسیر ادامه داد.
انواع وینچ خودرو
طراحی و ساختار وینچ خودرو بر اساس نوع منبع تغذیه و نیروی محرکه موتور آن انجام میشود. به همین دلیل انواع مختلفی از این ابزار در بازار وجود دارد و هر یک از آنها ویژگیهای خاصی دارند. پس شما باید بسته به نوع نیاز فنی خودروی خود، یکی از آنها را انتخاب کنید. از جمله انواع وینچ ماشینی عبارتاند از:
۱. وینچ برقی
محبوبترین و پرمصرفترین نوع وینچ در بین آفرودسواران، وینچ برقی است. این مدل به یک الکتروموتور مجهز شده و به طور مستقیم به باتری خودرو متصل میشود و نیروی خود را بهصورت جریان برق از باتری گرفته و به نیروی مکانیکی کششی تبدیل میکند.
این نوع وینچ قابلیت نصب و استفاده آسان و عملکرد کمصدا دارد و حتی درصورتیکه ماشین خاموش هم باشد تا زمانی که باتری خودرو شارژ داشته باشد میتواند انرژی لازم را از آن بگیرید. یکی از مهمترین فاکتورهای که هنگام خرید وینچ برقی باید به آن توجه کرد، تناسب ولتاژ دستگاه با ولتاژ باتری است.
۲. وینچ هیدرولیکی
وینچ هیدرولیکی با پشتیبانی از یک هیدروموتور، نیروی خود را از سیستم هیدرولیک خودرو یا گیربکس آن دریافت میکند. این نوع وینچ خودرو به دلیل برخورداری از قدرت فوقالعاده بالا و عدم گرم شدن موتور برای استفاده طولانیمدت و سنگین مناسب هستند. برای همین بیشتر خودروهای سنگین و امدادی از آن استفاده میکنند. البته نصب این مدل از وینچ نسبت به نوع برقی آن، پیچیدهتر است و نیاز به تخصص دارد. همچنین قیمت وینچ هیدرولیکی از نوع برقی آن بیشتر است.
۳. وینچ پنوماتیکی
این مدل که با نام وینچ بادی نیز شهرت دارد از یک ایرموتور بهره میبرد و نیروی محرکه آن از فشار هوای تولید شده توسط یک کمپرسور باد قدرتمند که روی خودرو نصب شده، تامین میشود. وینچ پنتوماتیکی در برخی از خودروهای آفرودی دارای سیستم باد مرکزی و ماشینهای سنگین و کامیونتها که مجهز به سیستم باد هستند، کارایی بیشتری دارد.
۴. وینچ گاردانی
قدرتمندترین نوع وینچ آفرود، مدلهای گاردانی هستند. این نوع وینچها با اتصال مستقیم به خروجی گیربکس یا گاردان خودرو و با استفاده از یک میلگاردان، قدرت خود را از موتور اصلی و گیربکس کمکی ماشین میگیرند. البته گیربکس گاردانی فقط در صورت روشن بودن موتور خودرو کار میکند. این نوع وینچ بیشتر در خودروهای نظامی و کامیونهای آفرود مورد استفاده قرار میگیرد.
وینچ ماشین چه کاربردی دارد؟
وینچ ماشین برای جابهجایی اجسام در راستای افقی کاربرد دارند و برخلاف بالابرها که جسم را در راستای عمودی و از زمین به هوا جابهجا میکنند، این ابزار برای کشیدن ماشین روی زمین مورد استفاده قرار میگیرد. البته کاربرد آن فقط به بیرون کشیدن خودرو از گلولای و مسیرهای صعبالعبور محدود نمیشود. این ابزار، یک دستیار همهکاره برای مواجه با شرایط سخت است.
از جمله کاربردهای مهم وینچ خودرو میتوان به جابهجایی موانع بزرگی مانند درختانی که در مسیر و جاده سقوط کردهاند، کمک به خودروهای دیگر که دچار حادثه شدهاند و استفاده در عملیاتهای عمرانی و کشاورزی در مناطق کوهستانی اشاره کرد. با استفاده از این دستگاه دیگر در نقاط دورافتاده به جرثقیلهای بزرگ نیاز نخواهد بود. وینچ میتواند سرعت و ایمنی عملیات نجات را تا حد زیادی افزایش دهد.
اجزا تشکیل دهنده وینچ ماشین
وینچ خودرو بهصورت یک مجموعه مهندسی شده از قطعات مختلف طراحی و تولید شده است. هر یک از این قطعات با طراحی دقیق و مهندسی، عملکردی مستقل؛ اما هماهنگ با دیگر اجزای سیستم دارد و نیروی کششی عظیمی را تولید میکنند.
موتور یکی از مهمترین اجزای تشکیلدهنده وینچ است. این قطعه بسته به نوع دستگاه بهصورت برقی، بادی، هیدرولیکی یا گاردانی بوده و نیروی اولیه لازم برای تولید نیروی کششی را تأمین میکند. گیربکس از دیگر اجزای سیستم وینچ است و وظیفه تقویت گشتاور موتور برای افزایش سرعت چرخش و قدرت کشش را بر عهده دارد. سیستم وینچ ماشین دارای درام یا قرقره است که بهصورت استوانهای فلزی طراحی شده و سیم بکسل جمعشده را نگهداری میکند.
سیم بکسل یا طناب سنتتیک از دیگر اجزای وینچ و رابط اصلی بین دستگاه و ماشین است. این سیم از جنس فولاد یا الیاف مصنوعی بسیار مقاوم ساخته میشود. قلاب اتصالدهنده ایمن کابل به تکیهگاه، کلاچ، ترمز و ریموت کنترل از اجزای اصلی وینچ به شمار میآیند.
نحوه کار با وینچ ماشین
برای استفاده از وینچ خودرو باید مهارت فنی خاص داشت. باتوجهبه این که فشار وارده به کابل وینچ بسیار زیاد است، احتمال پارگی آن وجود دارد و در این صورت خطرات جبرانناپذیری شما را تهدید میکند. برای همین هنگام کار با آن باید نکات ایمنی به طور دقیق رعایت شوند.
برای کار با وینچ اول باید کلاچ دستگاه را آزاد کرد و به اندازهای که نیاز است، سیم بکسل را بیرون بکشید. بعد کابل را تا تکیهگاه مانند درخت تنومند یا خودروی دیگر بکشید و قلاب را به آن متصل کنید. بعد از اتصال قلاب باید کلاچ را قفل کنید برای این کار اهرم کلاچ را به حالت درگیر برگردانید. حالا با استفاده از ریموت کنترل، عملیات نجات را شروع کنید.
برای حفظ ایمنی خودتان هرگز حین کشش ماشین در نزدیکی کابل نایستید و یک پتو روی کابل بیندازید تا در صورت پاره شدن، نیروی آن را مهار کند. در عملیات نجات خودرو را روشن کرده و آن را در دنده خلاص قرار دهید و همزمان با اعمال نیروی کششی وینچ بهآرامی به ماشین گاز بدهید تا عملیات نجات سریعتر پیش برود و فشار کمتری به وینچ وارد شود.
مزایا و معایب استفاده از وینچ آفرودی
مثل همه ابزارها، استفاده از وینچ آفرود هم مزایا و معایب خاص خودش را دارد. نقاط قوت و ضعف این ابزار را میتوانید در جدول زیر مشاهده کنید:
| مزایای وینچ ماشین | معایب وینچ ماشین |
| افزایش ایمنی | سنگینی قسمتی از ماشین |
| افزایش سرعت عملیات نجات | تحمیل فشار زیاد به باتری خودرو و سیستم برق آن |
| قابل استفاده در شرایط مختلف آبوهوایی | نیاز به سرویس و نگهداری مداوم |
| استفاده برای کارهای مختلف مثل جابهجایی ماشین و پاکسازی مسیر از درختان سقوط کرده | – |
قیمت وینچ ماشین
قیمت وینچ خودرو به عوامل مختلفی بستگی دارد. هر یک از انواع وینچ بسته به مدل و برند سازنده و قدرت کششی که دارند در بازههای قیمتی مختلف عرضه میشوند. البته قیمت دلار و نوسانات بازار نیز به طور مستقیم روی تعیین قیمت این ابزار تأثیر دارد.
مدلهای اقتصادی و میانرده برای خودروهای دودیفرانسیل مانند پاترول یا هایلوکس مناسب هستند و در رنج قیمتی مناسبی قرار دارند. نوع کابل نیز در قیمتگذاری وینچ مؤثر است. قیمت وینچ ماشینی که دارای کابل فولادی سنتی است با مدلی که به طنابهای سنتتیک مدرن مجهز شده، فرق دارد. برخورداری از استانداردهای حفاظتی مانند ضدآب بودن موتور و مجهز بودن به ریموتهای بیسیم نیز از دیگر عوامل تعیینکننده قیمت وینچ هستند.
برای استعلام دقیق قیمتها با کارشناسان فروش فروشگاه تهران بکسل تماس بگیرید.
راهنمای خرید وینچ ماشین
برای خرید وینچ خودرو باید ظرفیت دقیق آن را در نظر بگیرد و متناسب با وزن و ظرفیت بار ماشین، بهترین گزینه را انتخاب کنید. قدرت وینچ باید حداقل ۱.۵ برابر وزن ناخالص خودرو باشد. برای مثال اگر وزن خودروی ۲ تن است، ظرفیت و قدرت وینچ باید حداقل ۳.۵ تن باشد. همچنین باید ولتاژ وینچ متناسب با ولتاژ سیستم برق خودروی شما باشد.
نوع و جنس کابل نیز بسیار مهم است. برای حفظ ایمنی بیشتر، وینچ ماشینی بخرید که دارای طناب سنتتیک باشد. این نوع وینچها هم ایمنی بیشتری دارند و هم وزنشان کمتر است. برای اطمینان از کیفیت و اصالت وینچ، آن را از برندهای نامدار و فروشگاههای معتبر بخرید. هنگام خرید حتما گارانتی را از فروشنده دریافت کنید.
نتیجهگیری
وینچ خودرو فقط یک ابزار جانبی ساده برای ماشینهای دو دیفرانسیل نیست. این ابزار ایمنی شما را تضمین میکند. حتی حرفهایترین رانندهها و قدرتمندترین ماشینها هم در طبیعت با چالشها و محدودیتهایی مواجه متوقف میشوند. این ابزار برای مواجه با شرایط بحرانی طراحی شده و ضامن حفظ سلامت ماشین و سرنشینان است. برای همین باید در انتخاب و خرید آن دقت داشته باشد.
سوالات متداول
۱. وینچ دارای طناب سنتتیک بهتر است یا سیم بکسل فولادی؟
وینچهایی که به طناب سنتتیک مجهز شدهاند بسیار سبکتر و ایمنتر از مدلهایی هستند که سیم بکسل فولادی دارند. هر چند که مقاومت سیم بکسل فولادی در برابر سایش بسیار بالاتر است؛ اما طناب سنتتیک در صورت پارگی خطر جانی کمتری دارد.
۲. آیا وینچ برقی باعث تخلیه و از کار افتادن باتری میشود؟
بله. درصورتیکه وینچ فشار زیاد را به باتری تحمیل کند و جریان برق بسیار بالایی مصرف شود، باتری خودرو تخلیه میشود. برای جلوگیری از این اتفاق بهتر است حین کار با وینچ، موتور خودرو روشن باشد تا دینام بتواند برق مورد نیاز آن را تامین کند.
۳. وینچ ماشین را به کدام قسمت از خودرو نصب کنیم؟
بهترین و ایمنترین محل برای نصب وینچ، شاسی خودرو در قسمت جلو است.
